Je ziet je kind een beetje scheef lopen, of misschien lijkt één broekspijp net iets korter dan de andere. Dan is de eerste gedachte al snel: is dit een beenlengteverschil bij kinderen en moet ik hier iets mee? Een beenlengteverschil komt vaker voor dan je denkt en is meestal onschuldig, maar soms is er meer aan de hand. Op deze pagina lees je hoe je het herkent en wanneer je actie onderneemt.

Beenlengteverschil bij kinderen: wat het is en hoe vaak

Bij een beenlengteverschil zijn de benen van je kind niet even lang. Het verschil kan in het bovenbeen zitten, in het onderbeen, of in allebei. Dat klinkt misschien alarmerend, maar een klein beenlengteverschil komt juist veel voor: bijna de helft van de mensen heeft een beenlengteverschil en dat is meestal onschuldig. Maar het kan ook invloed hebben op de groei van de rug, daarom is het belangrijk om te controleren.

Functioneel of structureel: wat bepaalt de aanpak?

Bij het beoordelen van een beenlengteverschil maakt de kinderpodotherapeut onderscheid tussen twee soorten. Bij een structureel of anatomisch beenlengteverschil zijn de botten van het dijbeen (femur) of het scheenbeen (tibia) niet gelijk aan beide zijden. Bij een functioneel beenlengteverschil zijn de benen eigenlijk even lang, maar gedragen ze zich verschillend, bijvoorbeeld door een scheve stand van het bekken, spierspanning of een verschil in voetstand.

Dit onderscheid bepaalt wie er als eerste meekijkt en hoe de aanpak eruitziet. Bij twijfel mag je altijd eerst naar Blije Voetjes komen en dan helpen wij met kiezen van het juiste pad.

	Functioneel beenlengteverschil	Structureel/anatomisch beenlengteverschil
Wat is er aan de hand	Benen zijn even lang, maar gedragen zich verschillend (bekkenscheefstand, spierspanning, voetstand)	De botten zelf zijn verschillend lang
Typische oorzaak	Houding, spierspanning, voetstand	Aangeboren, familiair, groeischijfbeschadiging, syndroom, trauma
Wie kijkt er eerst mee	Kinderpodotherapeut	Huisarts, die doorverwijst naar de kinderorthopeed of kinderpodotherapeut

Mogelijke oorzaken bij kinderen

Een structureel beenlengteverschil kan verschillende oorzaken hebben. Soms is het aangeboren, doordat een been zich anders ontwikkelt. Ook een genetische aandoening kan voor ongelijke groei zorgen. Een beschadigde groeischijf na een botbreuk of een infectie is een andere mogelijke oorzaak en soms is de oorzaak niet te achterhalen (idiopathisch).

Zo herken je een beenlengteverschil bij je kind thuis

De meeste mensen merken een klein beenlengteverschil niet, omdat het lichaam vanzelf compenseert door het bekken een beetje scheef te houden of de voet- en beenstand te veranderen. Pas bij een groter verschil wordt het zichtbaar: manken of scheef lopen, waarbij het opvalt hoe groter het verschil is.

Andere signalen zijn een scheve stand van het bekken of de schouders en een scheve rug (scoliose). Let daarnaast op praktische signalen zoals een broekspijp die korter lijkt of een schoen die sneller verslijt. Dat zijn geen medische feiten, maar wel handige aanwijzingen om op te letten.

Kan een beenlengteverschil scoliose of rugklachten geven?

Bij een fors beenlengteverschil kan het bekken en de rug scheef komen te staan. Dat kan leiden tot een compensatoire (functionele) scoliose bij kinderen. Belangrijk om te weten: deze compensatoire scoliose is anders dan een echte, structurele scoliose. Ze verdwijnt vaak weer zodra het beenlengteverschil wordt gecorrigeerd, en dit risico speelt vooral bij een fors verschil, niet bij een klein verschil.

Naar de huisarts of kinderpodotherapeut: wanneer is dat nodig?

De kinderpodotherapeut wacht niet op een vaste centimetergrens. Ze volgt de groei van je kind en compenseert al bij een klein of functioneel verschil, zonder verwijzing nodig. Dit om je kind zo functioneel mogelijk te laten bewegen en ontwikkelen. Bij een fors, structureel of progressief verschil is de huisarts het eerste aanspreekpunt, die zo nodig doorverwijst naar de kinderorthopeed. Ook dan blijft de kinderpodotherapeut betrokken: ze signaleert, meet en denkt in het vervolgtraject mee, in samenspraak met de huisarts

Onderzoek en behandeling: van meten tot hakverhoging of zool

Lotte meet een beenlengteverschil eerst klinisch: liggend vergelijkt ze de hielen en de enkels, staand legt ze plankjes onder het korte been totdat het bekken recht staat. Bij twijfel volgt overleg met de huisarts voor eventueel aanvullend beeldvorming. Ook een video beweeg- en loopanalyse hoort bij het onderzoek, om te zien hoe je kind loopt en compenseert.

Belangrijk is het in kaart brengen van het gehele lichaam, hoe staat en beweegt het kind en hoe wordt het beenlengte verschil gecompenseerd. Op basis daarvan maken we een plan.

Een hakverhoging, los of in een zool hoort bij een doorlopende aanpak die meegroeit met je kind. Ook bij een klein verschil zet de kinderpodotherapeut dit al in, als dat functioneel zinvol is. Vaak volstaat al een kleine verhoging. Onze zolen op maat maken we met moderne 3D-print technologie, passend bij de voet van je kind. Ook goed schoenadvies kan helpen.

Bij een fors verschil kan een operatie worden overwogen. Internationale consensus, gebaseerd op het verwachte verschil bij het einde van de groei: bij minder dan 2 centimeter volstaat afwachten of een hakverhoging, bij ongeveer 2 tot 5 centimeter kan een epifysiodese (het afremmen van de groeischijf van het langere been) worden overwogen en bij meer dan ongeveer 5 centimeter kan beenverlenging aan de orde zijn. Dit valt buiten de podotherapie: daarvoor verwijzen we door via de huisarts naar de (kinder)orthopeed.