Zie je dat de schouders van je kind niet helemaal recht staan of valt je een scheve taille op? Dat kan wijzen op scoliose: een zijwaartse verkromming van de wervelkolom die vaak rond de groeispurt ontstaat. In veruit de meeste gevallen is scoliose bij kinderen onschuldig en goed te volgen, maar op tijd signaleren maakt wel verschil. Hieronder leggen we uit wat scoliose is, hoe je het herkent en welke stap logisch is.

Dit valt ouders vaak het eerst op

Wat is scoliose precies?

Een gezonde rug is, van achteren gezien, mooi recht. Bij scoliose maakt de wervelkolom een zijwaartse bocht, vaak in de vorm van een lichte S of C. Artsen spreken van scoliose vanaf een kromming van 10 graden, gemeten op een röntgenfoto (de zogeheten hoek van Cobb). Er bestaat een verschil tussen een structurele scoliose, die altijd aanwezig blijft, en een houdings- of functionele scoliose, die bijvoorbeeld door een beenlengteverschil ontstaat en verdwijnt zodra je kind zit of bukt. Bij de meeste kinderen is de kromming mild en hoeft die niet direct behandeld te worden, maar wel gevolgd te worden zolang je kind nog groeit.

Hoe ontstaat scoliose bij kinderen?

Bij zo’n 8 van de 10 kinderen is de precieze oorzaak niet bekend; dit heet idiopathische scoliose en ontstaat meestal tijdens de groeispurt rond de puberteit, ergens tussen het tiende en vijftiende levensjaar, en vaker bij meisjes dan bij jongens. Een kleiner deel van de kinderen heeft scoliose al vanaf de geboorte door een aanlegafwijking van de wervels, of ontwikkelt de kromming als gevolg van een spier- of zenuwaandoening.

Hoe herken je scoliose bij je kind?

Scoliose valt lastig op als kinderen ouder worden: ze lopen minder vaak met ontblote rug rond. Juist daarom is het slim om af en toe bewust te kijken, bijvoorbeeld in het zwembad of tijdens het omkleden. De bekende buktest is een eenvoudige manier om dit thuis te doen.

Deze test werd vroeger standaard door de schoolarts uitgevoerd, maar wordt sinds 2014 niet meer structureel bij de jeugdgezondheidszorg gedaan. Daardoor wordt scoliose bij veel kinderen bij toeval ontdekt, wat de eigen alertheid van ouders extra waardevol maakt.

Heeft mijn kind pijn door scoliose?

Scoliose bij kinderen geeft meestal weinig tot geen pijn. Sommige kinderen zijn wel wat sneller vermoeid, omdat de rugspieren harder moeten werken om het lichaam recht te houden. Bij een grotere kromming kan af en toe rugpijn ontstaan en in zeldzame gevallen speelt de ademhaling een rol. Pijn zegt dus niet altijd iets over de ernst; ook een onschuldige, milde scoliose kan soms wat vermoeidheid geven.

Wat kun je zelf doen en wanneer naar de huisarts?

Herken je een van de signalen hierboven, dan is een afspraak bij de huisarts een logische eerste stap. Die kan doorverwijzen naar een orthopeed voor verder onderzoek en indien nodig, een röntgenfoto om de mate van kromming te bepalen. De vervolgstappen hangen af van de gemeten hoek: bij een milde kromming wordt vaak alleen gevolgd of gestart met scoliose-specifieke (fysio)therapie, bij een grotere kromming kan een brace nodig zijn en in zeldzame, ernstige gevallen een operatie. Zelf kun je de scoliose niet laten verminderen, maar voldoende bewegen en sporten is wel goed voor de rugspieren en houdt je kind soepel.

De rol van de kinderpodotherapeut

Podotherapie is geen behandeling voor scoliose zelf, maar kan wel een nuttige rol spelen bij de signalering en bij het opsporen van onderliggende factoren. Bij een lichte, houding gebonden kromming die samenhangt met een beenlengteverschil of een afwijkende voetstand, brengen we het looppatroon en de voetstand van je kind in kaart en kijken we of op maat gemaakte zolen bijdragen aan een betere balans en statiek. Bij een structurele scoliose werken we, waar nodig, samen met de huisarts, orthopeed, schroth-therapeut en (kinder)fysiotherapeut, zodat je kind de juiste zorg op de juiste plek krijgt.