Je kind zit op de vloer te spelen, knieën gebogen, onderbenen naar buiten gedraaid, billen tussen de hakken. Oma fronst: “Zo mag hij toch niet zitten? Dat is toch slecht voor zijn heupen?” Het is niet de eerste keer dat je die vraag krijgt.

W-zit bij kinderen roept veel bezorgdheid op, bij oma’s, opa’s, juffen en soms ook bij ouders zelf. Online circuleren felle waarschuwingen over heupschade en zwakke rompspieren, vaak zonder dat er een bron bij staat. Wetenschappelijk onderzoek schetst een ander, geruster beeld. Dit artikel laat zien wat er werkelijk bekend is over deze zithouding en wanneer opletten wél zin heeft.

Waarom zitten kinderen eigenlijk in de W-houding?

De verklaring ligt niet bij gewoonte, maar bij de heup. Bij jonge kinderen staat het bovenste deel van het dijbeen van nature nog wat naar binnen gedraaid ten opzichte van de heupkom. Dat heet femorale anteversie, een normale fase in de ontwikkeling van de heup. Door deze stand voelt de W-houding voor het kind extra comfortabel aan.

Het is dus eerder andersom dan veel mensen denken. Een kind kiest niet voor de W-zit en veroorzaakt daarmee heupproblemen. Het kind zit in W omdat de heup op dat moment nu eenmaal zo staat (Honig et al., 2021). De zithouding is een gevolg van de heupontwikkeling, geen oorzaak van schade.

Dit verklaart ook waarom een kind steeds vanzelf terugvalt in de W-houding, ook nadat je het hebt gecorrigeerd. Het is geen aangeleerde gewoonte die afgeleerd moet worden. Zodra de heup verder rijpt, verdwijnt meestal ook de voorkeur voor deze houding vanzelf, zonder dat daar iets voor hoeft te gebeuren. Corrigeren voelt voor het kind daardoor vaak onnatuurlijk, simpelweg omdat het lichaam op dat moment nog iets anders comfortabel vindt.

Is de W-zit schadelijk voor de heupen?

Online lees je vaak dat de W-zit slecht is voor de heupen of zelfs heupklachten bij kinderen zou veroorzaken zoals heupdysplasie (een afwijkende vorm van de heupkom). Het is een van de meest gehoorde zorgen van ouders. Onderzoek geeft hier een duidelijk antwoord op.

Een prospectief onderzoek volgde 104 kinderen, goed voor 196 heupen en vergeleek kinderen die wel en niet in W zaten. Heupdysplasie kwam voor bij 9% van de W-zitters, tegenover 10% van de kinderen die niet in W zaten. Dat verschil is statistisch niet significant (p=.81) (Rethlefsen et al., 2020). De onderzoekers concludeerden letterlijk dat W-zit bij kinderen niet samenhangt met heupdysplasie. Een tweede, kleiner onderzoek onder 27 kinderen bevestigde deze uitkomst (Goldstein, 2019).

Ook een systematische review, die alle beschikbare studies naast elkaar legde, vond geen wetenschappelijk bewijs om W-zit bij kinderen af te raden en geen samenhang met heupdysplasie (Nordon et al., 2025). Dit is op dit moment het meest complete overzicht van het onderzoek naar dit onderwerp.

Eén nuance is de moeite waard. In het onderzoek van Chen (2010) zat 41,2% van de kinderen met platvoeten aan beide voeten ook in W. Dat is een samenhang, geen aangetoond oorzakelijk verband: het zegt niet dat de W-zit de platvoeten veroorzaakt, of andersom. Reden om het in de gaten te houden, geen reden voor paniek.

Nee, de W-zit verzwakt de rompspieren niet

Vaak wordt beweerd dat de W-zit de rompspieren, de spieren rond buik en rug, verzwakt. Voor deze claim bestaat geen wetenschappelijk bewijs. Er is dan ook geen wetenschappelijk onderzoek bij kinderen gedaan voor deze claim. Onderzoek met EMG-metingen (die spieractiviteit registreren) bij acht gezonde volwassenen mat de activiteit van de buikschuine spier, de rechte buikspier, de brede rugspier en de rugstrekker in vier verschillende zithoudingen. Tussen de houdingen was geen significant verschil in spieractiviteit te vinden (p>0.05) (Lee et al., 2017).

Wat betekent dit in de praktijk?

Er is één belangrijke uitzondering op dit geruststellende beeld. Bij kinderen met cerebrale parese of een andere aandoening van zenuwen en spieren staat de heup vaak al sterker naar binnen gedraaid, tot 30 à 40 graden, afhankelijk van de ernst van de aandoening. Bij deze kinderen komt een heup die gedeeltelijk (25 tot 60%) of volledig (10 tot 15%) uit de kom raakt vaker voor. Dat komt door verhoogde spierspanning en spierzwakte, niet door de zithouding zelf. De W-zit is bij deze kinderen een signaal om op te letten, geen oorzaak van het probleem.

Voor de meeste kinderen is er in de praktijk niets te doen: gewoon laten zitten zoals het kind zelf prettig vindt. Actief corrigeren zonder duidelijke aanleiding heeft geen zin en werkt vaak toch niet, omdat de heup nu eenmaal bepaalt wat comfortabel voelt. Twijfel je toch, bijvoorbeeld omdat de W-zit de enige houding is waarin je kind kan zitten of merk je andere signalen zoals pijn, een scheve houding of een duidelijk verschil tussen links en rechts, dan is het zinvol om dit te laten bekijken. Dat geldt bijvoorbeeld bij een vermoeden van een aangeboren afwijking aan de heup, bij voeten die zijn doorgezakt en niet vanzelf herstellen of bij voeten die tijdens het lopen naar binnen draaien. Ook bij opvallend soepele gewrichten (hypermobiliteit) is een check soms nuttig, omdat de W-zit dan vaker voorkomt.

Zo’n check kan laagdrempelig, zonder verwijzing van de huisarts.

De belangrijkste punten op een rij

• W-zit komt bij het merendeel van de kinderen weleens voor en verdwijnt meestal vanzelf rond het zevende of achtste jaar. Actief ingrijpen is niet nodig.
• Onderzoek vindt geen verband tussen W-zit en heupdysplasie (Rethlefsen 2020, Nordon 2025), en ook geen verschil in rompspieractiviteit (Onderzoek bij volwassenen, Lee 2017). De twee meest gehoorde zorgen zijn niet wetenschappelijk onderbouwd.
• Alleen bij cerebrale parese, een andere neuromusculaire aandoening of als de W-zit de enige houding is waarin je kind kan zitten, is het zinvol dit te laten bekijken. Neem hiervoor contact op met een kinderfysiotherapeut.

Tot slot

W-zit bij kinderen is voor de meeste kinderen simpelweg een comfortabele zithouding die vanzelf weer verdwijnt. Er is geen aangetoonde schade aan heupen of rompspieren, ondanks wat je online vaak leest.

Voelt het toch niet pluis, bijvoorbeeld omdat je kind niet anders kan zitten of er andere signalen zijn? Neem dan contact op met een kinderfysiotherapeut of met een kinderpodotherapeut van Blije Voetjes Kinderpodotherapie, dan helpen wij je verder.