Tijdens het verschonen valt het je op: de huidplooien op de billen en bovenbenen van je kind lopen links en rechts niet gelijk. Of je merkt dat één been zich minder ver laat spreiden dan het andere, alsof het wat stugger zit. Soms lijkt het ene been ook iets korter. Gelukkig wordt hier direct bij geboorte goed op gecontroleerd.

Dit kan passen bij congenitale heupdysplasie, tegenwoordig ook wel ontwikkelingsdysplasie van de heup of DDH genoemd: een heup die vanaf de geboorte niet goed is gevormd.

Signalen die je kunt herkennen:

• Asymmetrische huidplooien op de billen of bovenbenen (links anders dan rechts)
• Eén been dat zich minder ver laat spreiden dan het andere
• Een verschil in beenlengte: de ene knie lijkt lager dan de andere
• Soms een “klik” of schokje als je de heup beweegt
• Meestal geen pijn, je kind speelt en beweegt gewoon door
• Bij een kind dat al loopt (gemiste heupdysplasie): mank lopen, een waggelende gang of op de tenen lopen aan één kant

Wat er precies aan de hand is

Een heup is een kogelgewricht: de heupkop (de bovenkant van het bovenbeen) draait in de heupkom in het bekken. Bij heupdysplasie is die kom te ondiep. Daardoor sluit hij niet goed om de heupkop heen en kan die makkelijker verschuiven of gedeeltelijk uit de kom glijden.

Waarom de ene heup zich minder goed vormt of ontwikkelt dan de andere, is niet altijd duidelijk. Wel weten we welke kinderen meer kans hebben. Heupdysplasie komt vaker voor bij meisjes, bij kinderen die in stuitligging hebben gelegen, bij een eerste kind, als heupdysplasie in de familie voorkomt en bij weinig vruchtwater tijdens de zwangerschap. De linkerheup is iets vaker aangedaan dan de rechter. Grofweg heeft ongeveer 2 op de 100 baby’s een vorm van heupdysplasie, van heel licht tot uitgesproken.

Het goede nieuws

Heupdysplasie die vroeg wordt ontdekt, is bijna altijd goed te behandelen. Bij baby’s groeit de heup nog volop, en juist die groei werkt in je voordeel: houd je de heupkop netjes in de kom, dan vormt de kom zich vanzelf dieper. Bij lichte vormen herstelt de heup zich soms zelfs helemaal vanzelf in de eerste maanden.

Wordt behandeling wél nodig geacht, dan is die meestal eenvoudig: een spreidbroekje dat de benen in de goede stand houdt. Kinderen die op tijd worden geholpen, ontwikkelen in de regel een gezonde heup en leren gewoon lopen, rennen en sporten. Juist daarom is die controle bij de geboorte en op het consultatiebureau zo waardevol.

Wat wij kunnen doen

Heupdysplasie hoort thuis bij het consultatiebureau en de (kinder)orthopeed, dáár wordt de heup onderzocht, met echo of foto beoordeeld en zo nodig met een spreidbroek behandeld. Dat is niet iets wat een kinderpodotherapeut doet.

Waar wij wél naast je staan, is bij het lopen. Een heup die niet helemaal symmetrisch is geweest, kan later invloed hebben op de beenstand, het looppatroon en de manier waarop je kind de voeten belast soms blijft er een klein beenlengteverschil of een net iets andere gang. Merk je dat je kind mank loopt, waggelt, aan één kant op de tenen loopt of laat en anders is gaan lopen? Zien we een asymmetrie die om aandacht vraagt, dan verwijzen we gericht door naar de huisarts of orthopeed.

Is de heup zelf al behandeld en blijft er een verschil in beenlengte of belasting over, dan kunnen we dat ondersteunen, bijvoorbeeld met schoenadvies, een hakverhoging of een op maat gemaakte inlegzool, zodat de beenas rustiger loopt en je kind stevig blijft bewegen. De heup genezen we daar niet mee, maar we zorgen wel dat je kind met vertrouwen en plezier blijft lopen.

Wanneer je het beter even laat bekijken

De heupen van je kind worden standaard gecontroleerd na de geboorte en op het consultatiebureau. Ga daar dus vooral naartoe, ook als alles goed lijkt heupdysplasie doet meestal geen pijn en is van buitenaf lang niet altijd te zien.

Neem tussendoor contact op met de huisarts of het consultatiebureau als je asymmetrische bil- of beenplooien ziet, als één been zich duidelijk minder laat spreiden, als de benen verschillend lang lijken, of als je een klik in de heup voelt.